Toksoplazmoza wywołana jest pierwo­tniakiem Toxoplasma gondii, który zakaża organizm matki, wnikając do krążenia pło­dowego, i osiedla się w różnych narzą­dach.

Każdą z wymienionych chorób płód może przebyć w łonie matki, a jeśli do zakażenia doszło pod koniec ciąży, również w okresie noworodkowym. Wszystkie przebiegają pod postacią uogólnionego zakażenia, a proces chorobowy rozwija się w wielu narządach: w wątrobie, śledzionie, prze­wodzie pokarmowym, w mózgu i innych. Najgroźniejsze jest zapalenie mózgu w to­ksoplazmozie i cytomegalii, albo ropne zapalenie mózgu w listeriozie. Następst­wem przebytej choroby jest niedorozwój psychoruchowy lub napady drgawek.