Do niekorzystnych układów rodzinnych zalicza się niezgodności w zakresie głów­nych grup krwi ABO, czynnika Rh między płodem a matką, a także zaburzenia budo­wy chromosomów (genetyczne), np. ze­spół Downa.

Skutki działania szkodliwych czynników środowiska są różne i w znacznym stopniu zależą od okresu ciąży, w którym doszło do ich oddziaływania. Uszkodzenie zarodka dotyczy pierwszych 3 miesięcy ciąży i pro­wadzi do powstawania wad rozwojowych określanych jako embriopatie. Jeżeli szko­dliwy czynnik zadziała w życiu płodowym, powyżej 3 miesiąca ciąży, dochodzi do uszkodzenia płodu z powstaniem fetopatii. Może też wystąpić poronienie lub przed­wczesny poród. U wielu z tych dzieci zaraz po urodzeniu występują zaburzenia pod­stawowych funkcji życiowych: oddycha­nia i krążenia, a w konsekwencji niedo­tlenienie organizmu. Niedotlenienie bar­dzo szybko prowadzi do uszkodzenia móz­gu.